İç ve Dış Dünya Tercihi ve Bu Tercihin Kişilik Özellikleri Üzerindeki Etkisi

İlknur TUNÇ  29.12.2019
   
İnsanların algı ve yargı tercihlerindeki bir diğer temek farklılık, iç ve dış dünyalarına olan ilgilerinden kaynaklanmaktadır. İçe dönüklerin temel ilgi alanları, kavramların ve fikirlerin iç dünyasıdır. Dışa dönükler ise, insanların ve nesnelerin dış dünyası ile daha ilgidirler. İçe dönükler, algı ve yargılarını fikirler üzerine yoğunlaştırırken, dışa dönükler onları dış dünyaya odaklamaktan hoşlanır.

Ancak insanların tamamen sadece iç dünyaya ya da sadece dış dünyaya ile sınırlı olduklarını söylemek doğru olmayacaktır. İyi gelişmiş, içe dönükler dış dünya ile de başa çıkabileceklerdir. Ancak kişiliklerinin bir yansıması olarak en iyi çalışmalarını kafalarının içinde gerçekleştireceklerdir yani düşüncede. Benzer şekilde, dışa dönükler de fikirlerle etkili bir şekilde başa çıkabileceklerdir ancak en iyi çalışmalarını dış dünyada yapacaklardır yani uygulamada. Her iki tür içinde içe dönük ya da dışa dönük olmak sağ veya solak olmak gibi doğal bir tercihtir. Örneğin, bu teorinin pratik uygulamalarına ulaşmak isteyen okuyucular, dışa dönük bakış açısında sahipken, teorinin kendilerini ve genel olarak insan doğasını anlamak için neler sağlayabileceğine daha fazla ilgi duyan diğer okuyucular ise içe dönük bakış açısına sahiplerdir.

İçedönük insanlar enerjilerini kendilerinden alırlar, sessiz, sakin, az konuşan insanlardır. Kendilerini yalnız kaldıklarında rahat hissederler. Kalabalık ortamları sevmezler, küçük arkadaş gruplarını tercih ederler. Düşüncelerini hemen ifade etmezler, önce düşünür sonra konuşurlar. Sosyallik aramazlar. Uzun süre kalabalığa maruz kalmaktan yorulurlar.

Dışadönük insanlar enerjilerini dışarıdan alırlar. Sosyal, konuşkan, girişken, düşündüğünü hemen ifade eden insanlardır. Kalabalık gruplara dahil olmayı tercih ederler. Diğer insanlarla birlikte olmadıkları zamanlar kendilerini huzursuz ve yalnızlık hissederler; dolayısıyla yalnız kalmayı sevmezler. Önce hareket eden, sonra düşünen insanlardır.

Dışa dönüklük ve içe dönüklük tercihi, algılama ve yargılama tercihlerinden bağımsız olduklarından, içe dönükler ve dışa dönükler dört temel algılama ve yargılama kombinasyonundan herhangi birine sahip olabilirler. Örneğin, içe dönük ST ler (IST) bir durumla ilgili gerçekleri ve ilkeleri düzenlerler, bu yaklaşım, ekonomi ve hukukta faydalıdır. Dışa dönük ST ler (EST) durumu kendileri organize etmeyi severler. Bu yaklaşım onları ticarette ve sanayide başarılı hale getirir. İşler genellikle dışa dönükler için hızlı hareket eder, içe dönükler için ise daha fazla düşünülmüş bir yönde hareket eder. İçe dönük NF ler (INF) iç güdülerini yavaşça ve dikkatlice kullanırlar ve sonsuz gerçekliği ararlar. Dışa dönük NF ler (ENF), iletişim kurma ve fikirlerini uygulama dürtüsüne sahiptirler. ENF lerin sonuçları daha kapsamlı, INF lerin sonuçları daha derin olabilir.

 
 


Daha Fazla Göster